Uzun yıllar AK Parti hükümetlerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yapan, Artvin Milletvekili Faruk Çelik, partisinin başlattığı en düşük emekli aylığı uygulamasını eleştirdi.
Sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan Çelik,toplam 17 milyon 99 bin 654 emekli olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
Bugünkü emeklilik sistemimiz en son 2008 yılında yapılan sosyal güvenlik reformuna dayanmaktadır. Temel esaslarından biri; sistemde daha uzun kalan, daha fazla prim ödeyen sigortalıya daha yüksek emekli aylığı bağlanmasıydı. Ancak yıllar içinde reformun temel parametreleri dikkate alınmadı ve sistem, ‘çok prim ödeyen daha çok emekli aylığı alır’ ilkesinden uzaklaştı.
“Dezavantajlı bir durum ortaya çıkarmaktadır”
Başta “yaş” kriteri olmak üzere reformun temel ilkelerinden uzaklaşınca, SGK sistemi mali açıdan beklentileri karşılayamaz hale geldi. Ortaya çıkan memnuniyetsizlikleri gidermek için önce “Seyyanen Zam” sonra da 2019 yılında “En Düşük Emeklilik Aylığı” uygulamasına geçildi. İlk yıl 850 bin kişinin kapsamda olduğu bu uygulama, neticede bugün En Düşük Emekli Aylığı alan emekli sayısı 5 milyona ulaşmıştır. Diğer emeklilerimizin önemli bir kısmı da 25-30 bin bandında yani taban aylığın biraz üstünde aylık almaktadır
Yeni belirlenecek taban aylığı 23.552 TL olacaktır. Bu durum 10 yıl prim ödeyerek emekli olanla, 25-30 yıl prim ödeyerek emekli olan arasındaki maaş farkını ortadan kaldırmıştır. Bu da daha çok çalışıp pirim ödeyen emeklilerimiz açısından dezavantajlı bir durum ortaya çıkarmaktadır
2012 benzeri bir intibak yasası çıkarılmasını önerdi
Çelik, kendi çözüm önerileri de şöyle sıraladı:
Çözüm, 2008’de getirilen emeklilik kriterlerinin aşındırılmadan uygulanması, adaletsizliğe neden olan seyyanen zam gibi uygulamalardan kaçınılması. Uygulamadaki en düşük emekli aylığı esas alınarak 2012 benzeri bir intibak yasası çıkarılması, aylık bağlama ve güncelleme kat sayısı kriterleri yeniden ele alınarak emekli aylıkları belirlenmesidir.
Çelik’in bakanlık karnesi
Çelik’in bakan olduğu dönemde 2008 yılında emeklilik sisteminde kapsamlı değişiklikler oldu. Bugün emekli aylıklarının düşük olmasının temel nedenlerinden birisinin de bu değişikliler olduğuna vurgu yapılıyor.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’nda kapsamlı düzenlemeler gerçekleşti. O dönemde yapılan değişiklikler ile emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan aylık bağlama oranı düşürüldü.
Emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e yükseltildi. Emekli olabilmek için aranan prim gün sayısı artırıldı.
Güncelleme katsayısındaki refah payı oranı da düşürüldü. Emekli olduktan sonra çalışma kurallarında da değişikliğe gidildi.
